Remmen slijtage herkennen en op tijd vervangen

Je remmen zijn zonder twijfel het belangrijkste veiligheidssysteem van je auto. Bij een noodstop op de snelweg moet je erop kunnen vertrouwen dat je auto binnen de kortst mogelijke afstand tot stilstand komt. Toch besteden veel automobilisten weinig aandacht aan hun remmen, totdat er een piepend geluid klinkt of het rempedaal raar aanvoelt. Op dat moment is de slijtage vaak al ver gevorderd. In dit artikel leggen we uit hoe het remsysteem werkt, welke signalen wijzen op slijtage, wanneer je de remmen moet laten vervangen, en wat je kunt verwachten qua kosten. Met deze kennis kun je tijdig actie ondernemen en de veiligheid van jou en je medepassagiers waarborgen.

Hoe werkt het remsysteem van je auto

Het remsysteem van een moderne auto is een hydraulisch systeem. Wanneer je het rempedaal intrapt, duwt de hoofdremcilinder remvloeistof door leidingen naar de remklauwen bij elk wiel. De remklauwen drukken de remblokken tegen de remschijf, en de wrijving die daarbij ontstaat, zet de bewegingsenergie van de auto om in warmte. Het is dit eenvoudige maar effectieve principe dat je auto tot stilstand brengt.

Moderne auto's hebben schijfremmen op de voorwielen en vaak ook op de achterwielen. Sommige goedkopere modellen hebben nog trommelremmen achter, die volgens een vergelijkbaar principe werken maar met remschoenen in een ronddraaiende trommel. Schijfremmen presteren beter bij hoge temperaturen en natte omstandigheden, wat de reden is dat ze de standaard zijn geworden.

Het ABS (Anti-lock Braking System) voorkomt dat de wielen blokkeren bij hard remmen. Sensoren bij elk wiel meten de rotatiesnelheid, en als een wiel dreigt te blokkeren, vermindert het ABS de remdruk op dat wiel automatisch. Dit zorgt ervoor dat je tijdens een noodstop kunt blijven sturen. Vrijwel alle auto's die na 2004 zijn gebouwd, hebben ABS standaard.

Het remsysteem is ontworpen als een gesloten circuit met twee onafhankelijke kringen. Als één kring faalt door een lekkage, werkt de andere kring nog steeds. Dit is een belangrijk veiligheidskenmerk, maar het betekent niet dat je een lekkage kunt negeren. Als het rempedaal verder doortrapt dan normaal of als het remlampje op het dashboard brandt, moet je direct actie ondernemen.

Signalen van versleten remblokken

Het meest herkenbare signaal van versleten remblokken is een piepend of jankend geluid bij het remmen. De meeste remblokken zijn voorzien van een slijtage-indicator: een klein metalen stripje dat tegen de remschijf schuurt wanneer het remblok bijna op is. Dit produceert bewust een onaangenaam hoog geluid om je te waarschuwen. Negeer dit geluid niet — het is ontworpen om je aandacht te trekken.

Een ander signaal is een verandering in het rempedaalgevoel. Als het pedaal verder doortrapt dan je gewend bent, of als het sponsachtig aanvoelt, kan dit wijzen op versleten remblokken of lucht in het remsysteem. Een rempedaal dat trilt tijdens het remmen wijst vaak op kromgetrokken remschijven, die ontstaan door ongelijkmatige verhitting en afkoeling.

Let ook op het remgedrag van de auto. Als de auto bij het remmen naar één kant trekt, remt die zijde sterker of juist minder sterk dan de andere. Dit kan worden veroorzaakt door ongelijkmatige slijtage van de remblokken, een klemmende remklauw of een probleem met de remleiding. Dit is een veiligheidsprobleem dat onmiddellijk aandacht verdient.

Visueel kun je bij veel auto's de remblokken door de velgen heen zien. Kijk tussen de spaken van de velg naar de remklauw. Het remblok moet minimaal drie millimeter dik zijn. Onder deze dikte neemt de remprestatie snel af en stijgt het risico op beschadiging van de remschijf. Bij sommige auto's met een boordcomputer verschijnt een waarschuwing op het dashboard wanneer de remblokken versleten zijn.

Remschijven: wanneer zijn ze aan vervanging toe

Remschijven slijten langzamer dan remblokken maar moeten ook periodiek worden vervangen. De levensduur van remschijven varieert sterk, van 60.000 tot 120.000 kilometer, afhankelijk van het merk, het type auto, je rijstijl en de omstandigheden waarin je rijdt. Stadsverkeer met veel remmen is zwaarder voor de schijven dan rustig snelwegrijden.

Een versleten remschijf herken je aan een zichtbare groef of rand aan de buitenkant van de schijf. Deze rand ontstaat doordat het remblok alleen het midden van de schijf raakt. Hoe hoger de rand, hoe meer de schijf is versleten. De minimale dikte van de remschijf staat meestal op de schijf zelf gegraveerd — vraag je monteur om dit te controleren tijdens een onderhoudsbeurt.

Kromgetrokken remschijven veroorzaken trillingen in het rempedaal en soms ook in het stuur bij het remmen. Dit ontstaat wanneer de schijf niet meer perfect vlak is, waardoor het remblok bij elke omwenteling meer en minder contact maakt. In sommige gevallen kan een remschijf weer vlak worden gedraaid, maar als de schijf al dun is, moet deze worden vervangen.

Roest op remschijven is normaal na een nacht stilstaan, vooral in vochtig weer. Deze oppervlakteroest verdwijnt na een paar rembewegingen. Diepe putjes of uitgebreide roestvorming wijst echter op langdurige stilstand of slechte kwaliteit schijven. Bij auto's die lang hebben stilgestaan, is het verstandig om de remschijven te laten controleren voordat je weer gaat rijden.

Kosten van remmen vervangen

De kosten voor het vervangen van remblokken variëren per auto, maar reken voor de vooras op gemiddeld 150 tot 300 euro inclusief arbeid en materialen. De achteras is meestal iets goedkoper omdat de remmen daar minder zwaar worden belast. In totaal kost een complete set remblokken voor en achter zo'n 250 tot 500 euro bij een universele garage.

Wanneer ook de remschijven aan vervanging toe zijn, lopen de kosten op. Nieuwe remschijven kosten, afhankelijk van het merk en model, 100 tot 300 euro per as voor het materiaal, plus de arbeidskosten. Een complete remmenbeurt met nieuwe blokken en schijven voor en achter komt al gauw op 500 tot 1.000 euro bij een universele garage. Bij een merkdealer kan dit nog vijftig tot honderd procent hoger liggen.

Het is belangrijk om remblokken altijd per as te vervangen — dus links en rechts tegelijk. Het vervangen van slechts één kant leidt tot ongelijkmatig remgedrag, wat gevaarlijk is. Hetzelfde geldt voor remschijven. Bespaar niet op de kwaliteit van remonderdelen. Goedkope remblokken slijten sneller, remmen minder effectief en kunnen de remschijven beschadigen.

Vraag altijd een gespecificeerde offerte aan voordat de garage begint. Een betrouwbare garage kan je van tevoren vertellen welke onderdelen vervangen moeten worden en wat de totale kosten zijn. Vergelijk eventueel prijzen bij meerdere garages, maar kies niet automatisch de goedkoopste — ervaring en kwaliteit zijn bij remmen extra belangrijk.

Preventief onderhoud voor langere levensduur

Met de juiste rijstijl kun je de levensduur van je remmen aanzienlijk verlengen. Anticiperend rijden — vroeg gas loslaten en geleidelijk afremmen in plaats van hard remmen op het laatste moment — vermindert de belasting op het remsysteem. Op de snelweg kun je motorremming gebruiken door terug te schakelen in plaats van alleen op de rem te trappen.

Vermijd het zogenaamde slepen van de remmen. Dit gebeurt wanneer je met lichte remdruk een helling af rijdt, waardoor de remmen continu belast worden en verhitten. Gebruik in plaats daarvan een lagere versnelling om de snelheid te beheersen en rem alleen af en toe kort maar krachtig. Dit geeft de remmen de kans om af te koelen tussen rembeurten in.

Laat je remvloeistof elke twee jaar verversen, ook als het rempedaalgevoel nog goed is. Remvloeistof neemt vocht op uit de lucht, waardoor het kookpunt daalt. Bij intensief gebruik, bijvoorbeeld bij een bergpas, kan oude remvloeistof gaan koken. De dampbellen die dan ontstaan zijn samendrukbaar, waardoor het rempedaal wegvalt — een uiterst gevaarlijke situatie.

Tijdens de jaarlijkse onderhoudsbeurt moeten de remmen standaard worden gecontroleerd. Een goede monteur meet de dikte van de remblokken en remschijven en controleert de staat van de remklauwen, remleidingen en remvloeistof. Noteer de meetresultaten en volg de trend — zo kun je inschatten wanneer vervanging nodig is en voorkom je verrassingen. Meer over het complete onderhoudsschema lees je in ons artikel over wanneer je auto naar de garage moet. Overweeg je een occasion? Check dan ook altijd de remmen tijdens de proefrit.