De beste tijd om een occasion te kopen

De meeste mensen kopen een auto wanneer ze er een nodig hebben, zonder na te denken over de timing. Toch kan het moment van aankoop een flink verschil maken in de prijs die je betaalt. Net als bij veel andere markten kent ook de occasionmarkt seizoenspatronen, maandelijkse schommelingen en zelfs dagspecifieke trends. Door slim te timen kun je honderden tot soms wel duizenden euro's besparen op exact dezelfde auto. In dit artikel analyseren we de Nederlandse occasionmarkt en vertellen we je precies wanneer je de beste deals kunt vinden. Van het ideale seizoen tot de slimste dag van de week — we behandelen alle factoren die invloed hebben op de prijs.

Seizoenspatronen op de occasionmarkt

De occasionmarkt kent een duidelijk seizoensritme dat samenhangt met koopgedrag en het aanbod van auto's. Het voorjaar, met name maart en april, is traditioneel het drukste seizoen. Veel mensen willen een andere auto voor de zomer, en de langere dagen nodigen uit om auto's te gaan bekijken. Deze hogere vraag duwt de prijzen omhoog. Verkopers weten dit en zijn in het voorjaar minder bereid om te onderhandelen.

De zomermaanden juli en augustus zijn rustiger. Veel Nederlanders zijn op vakantie en hebben een auto kopen niet bovenaan hun prioriteitenlijst staan. Het aanbod bij dealers is dan vaak groter dan de vraag, waardoor er meer onderhandelingsruimte ontstaat. Dealers die hun maandelijkse targets moeten halen, zijn in een rustige maand eerder geneigd korting te geven.

Het najaar kent een korte piek in september en oktober, wanneer veel lease-auto's na drie of vier jaar terugkomen bij de dealers. Dit levert een golf van relatief jonge, goed onderhouden occasions op, wat het aanbod vergroot en de prijzen iets kan drukken. Na deze piek wordt het richting de winter weer rustiger, met uitzondering van de periode rond de feestdagen.

De winter, met name januari en februari, is statistisch gezien de beste periode om een occasion te kopen. De kerstuitgaven drukken op het budget van potentiële kopers, het weer nodigt niet uit voor autobezichtigingen, en dealers willen hun voorraad kwijt voordat de nieuwe voorjaarsmodellen binnenkomen. In deze maanden kun je gemiddeld vijf tot tien procent scherper onderhandelen dan in het voorjaar.

Het einde van de maand en het kwartaal

Binnen elk seizoen zijn er ook maandelijkse patronen die je in je voordeel kunt gebruiken. Autodealers werken met maandelijkse en kwartaaldoelstellingen. Aan het einde van de maand, en vooral aan het einde van een kwartaal (maart, juni, september, december), staan verkopers onder extra druk om hun targets te halen. Dit vertaalt zich in meer bereidheid om korting te geven of extra's mee te leveren.

De laatste week van de maand is daarom het beste moment om te onderhandelen. Een verkoper die nog drie auto's moet verkopen om zijn bonus te halen, zal eerder akkoord gaan met een lagere prijs of gratis winterbanden dan een verkoper die halverwege de maand al boven zijn target zit. Dit geldt vooral bij grotere dealerbedrijven waar bonussystemen een belangrijk onderdeel van het salaris vormen.

Het einde van het jaar is een bijzonder gunstig moment. Dealers willen hun jaarvoorraad kwijt, de verkoopcijfers moeten op peil zijn voor het jaarverslag, en auto's die het nieuwe jaar in gaan verliezen automatisch een jaar op hun bouwjaar. Een auto uit 2024 voelt in januari 2025 ineens een jaar ouder aan, ook al is het verschil maar een paar weken. Dealers anticiperen hierop en zijn in december vaak bereid tot flinke kortingen.

Bij particuliere verkopers speelt dit maandelijkse ritme minder, maar ook hier geldt dat verkopers die lang met hun auto zitten — kijk naar de advertentiedatum — bereidwilliger worden in de onderhandeling. Een advertentie die al twee maanden online staat, biedt meer ruimte dan een verse aanbieding.

De invloed van het autojaar en modeljaar

De waardedaling van een auto verloopt niet lineair. Het eerste jaar daalt de waarde het sterkst, vaak met twintig tot dertig procent. Daarna vlakt de daling geleidelijk af. Dit betekent dat een auto van twee of drie jaar oud relatief gezien de beste waarde biedt: de grootste waardedaling heeft al plaatsgevonden, maar de auto is nog relatief jong en modern.

Let ook op modelwisselingen. Wanneer een fabrikant een nieuw model of een facelift introduceert, dalen de prijzen van het uitgaande model sneller dan normaal. Volg het autonieuws en anticipeer op aankomende modelwisselingen. Een volkswagen Golf uit de vorige generatie wordt aanzienlijk goedkoper zodra de nieuwe generatie in de showroom staat.

De leeftijd van de auto beïnvloedt ook de kosten van eigendom. Auto's ouder dan vijf jaar hebben meestal hogere onderhoudskosten en vallen in een lagere BPM-categorie. Bij elektrische en hybride auto's speelt de staat van de accu een grote rol in de restwaarde. Een elektrische auto met een gedegradeerde batterij kan een slechte deal zijn, ongeacht de aanschafprijs. Doe altijd grondig onderzoek naar het specifieke model dat je op het oog hebt, zoals beschreven in ons artikel over waar je op let bij een tweedehands auto.

Dag van de week en tijdstip

Zelfs de dag van de week kan invloed hebben op je onderhandelingspositie. Zaterdagen zijn de drukste dagen bij autodealers. Verkopers hebben dan minder tijd per klant en minder reden om korting te geven, omdat er voldoende andere geïnteresseerden zijn. Doordeweeks, vooral op dinsdag en woensdag, is het rustiger en heb je meer aandacht van de verkoper.

Maandag is bij veel dealers ook een goede dag. Het weekend heeft vaak leads opgeleverd die niet zijn geconverteerd, en de verkoper begint de week met een lege scorelijst. Een gemotiveerde koper op maandagochtend kan dan profiteren van extra bereidwilligheid. Vrijdag kan ook gunstig zijn als de verkoper zijn weekdoel nog niet heeft gehaald.

Bij particuliere verkopers is het tijdstip minder bepalend voor de prijs, maar het kan wel invloed hebben op de kwaliteit van de bezichtiging. Plan je afspraak altijd bij daglicht, zodat je de lak en carrosserie goed kunt beoordelen. In de winter betekent dat een afspraak in de ochtend of vroege middag. Neem genoeg tijd en laat je niet opjagen door een volgende afspraak.

Online bieden via veilingplatforms heeft ook zijn ideale momenten. Veilingen die eindigen op zondagavond trekken de meeste bieders en dus de hoogste prijzen. Veilingen die op een doordeweekse middag eindigen, hebben doorgaans minder concurrentie. Houd dit in gedachten als je via online platforms koopt.

Economische factoren en markttrends

Naast seizoens- en weekpatronen spelen bredere economische factoren een rol in de prijzen op de occasionmarkt. In tijden van economische onzekerheid dalen de prijzen van occasions, omdat minder mensen grote aankopen willen of kunnen doen. Omgekeerd stijgen de prijzen in tijden van krapte, zoals we zagen tijdens de chipcrisis van 2021-2023, toen het tekort aan nieuwe auto's de prijzen van occasions flink opdreef.

De energietransitie heeft ook invloed op de occasionmarkt. Dieselauto's worden steeds minder populair door milieuzones en verwachte verboden, waardoor hun restwaarde sneller daalt. Dit kan een kans zijn als je buiten stedelijke gebieden woont en geen last hebt van milieuzones. Tegelijkertijd worden elektrische occasions steeds betaalbaarder naarmate meer lease-auto's terugkomen op de markt.

Overheidsbeleid speelt eveneens een rol. Veranderingen in de BPM, wegenbelasting of subsidies voor elektrische auto's kunnen de markt flink beïnvloeden. Zo kan een aangekondigde belastingverhoging voor vervuilende auto's de restwaarde van die modellen drukken, terwijl nieuwe subsidies voor elektrische auto's de vraag en daarmee de prijzen van tweedehands EV's juist kunnen verhogen. Houd het nieuws in de gaten en gebruik een proefritchecklist als je eenmaal je ideale moment hebt gevonden.

Volg ook de rentestand. Bij stijgende rente worden autoleningen duurder, wat de koopkracht van consumenten vermindert en dus de prijzen kan drukken. Bij dalende rente is het omgekeerde het geval. Als je de financiële markten een beetje volgt, kun je hierop inspelen en je aankoop timen op een moment dat de marktomstandigheden in jouw voordeel zijn.